İran destekli Hamas’ın siyasi lideri İsmail Haniye, 31 Temmuz’da İran’ın başkenti Tahran’da suikasta uğramış, bu suikastın ardından İran, İsrail’e karşı misilleme tehditlerinde bulunmuştu. İran, suikastten İsrail’i sorumlu tutarken, İsrail ise sorumluluğu üstlenmemişti.
Hamas ve Hizbullah’ın üst düzey üyelerinin öldürülmesi sonrası bölgede gerilim tırmanırken, İran ve müttefiklerinin Ortadoğu’da saldırılar düzenlenmesi bekleniyor.
“Türkiye İran’ı ikna etmeli”
Türkiye Büyükelçiliği görevi yakında sona erecek olan ABD’nin Ankara Büyükelçisi Jeff Flake İstanbul’da gazetecilerle düzenlediği basın toplantısında, “İran ile ilişkisi olan tüm müttefiklerimizden, İran’ı gerilimi azaltması konusunda ikna etmelerini istiyoruz ve bu ülkelerin arasında Türkiye de bulunuyor” dedi.
Flake, Washington’un Türk muhataplarına atıfta bulunarak, “Gerilimin tırmanmaması için ellerinden geleni yapıyorlar. Gerilimin tırmanmayacağı konusunda bizden daha emin görünüyorlar” diye konuştu.
ABD ile Türkiye arasındaki ilişkilerde son yıllarda çıkan ana sorunlar ABD’nin, terör örgütü YPG ile olan ittifakı ve Türkiye’nin Rusya’dan S-400 savunma sistemleri alması oldu.
S-400’lerin satın alınması, ABD yaptırımlarına ve Türkiye’nin F-35 programından çıkarılmasına yol açtı.
Ancak Flake, ABD-Türkiye ilişkilerinin “uzun zamandır olduğundan daha iyi bir noktada” olduğunu düşündüğünü söyledi.
Flake, ağustos ayı başında Ankara’da gerçekleşen ve Soğuk Savaş’tan bu yana ABD ile Rusya arasındaki en büyük çaplı esir takasında Türkiye’nin oynadığı “faydalı role” dikkat çekti.
Flake, “Müzakere tarafında yer almadılar ancak lojistik tarafta önemli bir rol oynadılar” dedi.
“BATI’YA GÜÇLÜ ŞEKİLDE DEMİR ATTI”
Flake, Reuters ile haziran ayında yaptığı söyleşide, iki ülkenin İsrail’in Gazze’deki savaşı konusunda yaşadığı görüş ayrılığına rağmen Türkiye’nin Batı’ya “güçlü şekilde demir attığını” ve iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın daha önce “hiç bu kadar güçlü olmadığını” söylemişti.
Bugünkü açıklamasında Gazze’deki durumun “çok zor” olduğunu belirten Flake, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın İsrail’e yönelttiği tepkilerin, Türkiye’nin arabulucu rolü oynamasını zorlaştırdığını öne sürdü.
Flake ayrıca ABD’nin “aktif olarak” ateşkes çağrısı yapmaya başlamasından sonra Ankara ile Washington arasındaki görüş ayrılıklarının azaldığını ancak sürtüşmenin devam ettiğini belirtti.
“Amacımız Rusya’nın savaş kabiliyetini elinden almak”
ABD’nin, Türkiye’den Rusya’ya gönderilen askeri bağlantılı donanım konusunda endişeli olmaya devam ettiğini belirten Flake, Ankara’dan ihracatı önlemeye yönelik işbirliğini artırmasını istedi.
Flake “Bu durum bizim için endişe verici olmaya devam ediyor ve sık sık ve tutarlı bir şekilde gündeme getiriyoruz. Buradaki muhataplarımızla yaptığımız görüşmelerde, amacımızın Rusya’nın savaş kabiliyetini elinden almak olduğuna dikkat çekeceğiz” diye konuştu.
Flake, “Türkiye’den önemli miktarda ürün geldiğini görüyoruz. Bu nedenle daha iyi bir iş birliği yapmak istiyoruz ve birçok yönden bunu başarıyoruz. Rusya’nın şikayet ettiğini biliyorum, bu iyiye işaret” ifadelerini kullandı.
