Dostu olanlar daha memnun olurken, olumlu bağlar ruhsal uygun oluşa katkı sağlıyor. İnsanın toplumsal bir varlık olarak bağlantı kurmak istediğini aktaran Dr. Öğr. Üyesi Fatma Turan, doğduğu andan itibaren etrafıyla bir bağlantı içinde olan bireylerin varlığını devam ettirebilmesi için ilgilere muhtaçlığı olduğunu belirtiyor. “Kendi hislerimizin ve kıymet yargılarımızın farkında olarak etrafımızdaki şahıslarla sağlıklı alakalar kurmak, yalnızlık hissiyle baş edebilmemiz için bize kıymetli katkılar sunuyor” diyen Turan, sağlıklı bir dostluk için ise şahsî sonların korumasına dikkat çekiyor. Turan, sanal arkadaşlıklar yerine gerçek dostluklar kurulması gerekliliğinin de altını çiziyor…
Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Kısmı Dr. Öğr. Üyesi Fatma Turan, dostluk münasebetinin insanın hayatındaki yeri ve ehemmiyetine dair değerlendirmelerde bulundu.
Olumlu bağlar ruhsal uygun oluşumuza katkı sağlıyor
Yapılan bir araştırmaya nazaran, dostu olanlar çok daha memnun. Bu da düzgün bağları olanların daha keyifli olduğunu ortaya koyuyor.
Kişinin hayatında öbür beşerlerle kurmuş olduğu bağlantıların değerli bir yere sahip olduğunu belirten Olumlu Psikoloji Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Fatma Turan, “Günlük hayatımızda etrafımızdaki şahıslarla kurduğumuz olumlu münasebetler kendimizi memnun hissetmemizi sağlar ve ruhsal güzel oluşumuza kıymetli katkıda bulunur. Olumlu psikolojinin kurucusu Martin Seligman ruhsal âlâ oluşu kâfi seviyede olan bireylerin; yaşamlarında olumlu hisleri daha sıklıkla yaşayan, etrafındaki bireylerle derin ve doyurucu ilgiler kurabilen, hayatının bir gayesi ve manası olduğuna inanan, kendisini başarılı hisseden, tutkuyla bağlanabildiği, onunla meşgulken vakti unutabildiği ve keyif alabildiği meşguliyetleri olan özelliklere sahip olduğunu ifade eder. Bu noktadan hareketle etrafındaki şahıslarla karşılıklı itimada, hürmet ve sevgiye dayalı münasebetler kurabilen bireylerin kendilerini daha düzgün hissettiklerini ve ruhsal âlâ oluşlarına kıymetli katkılarda bulunduklarını söz edebiliriz. Etrafımızda kıymetlerimizin, hislerimizin ve hassasiyetlerimizin farkında olan şahısların olması ve onlarla karşılıklı itimat, hürmet, sevgi çerçevesinde bağlantılarda bulunmak mutluluğumuza değerli katkıda bulunmaktadır.” dedi.
“Varlığımızı devam ettirebilmek için münasebetlere gereksinimimiz var”
İnsanın toplumsal bir varlık olarak irtibat kurmak istediğini ve bu yüzden yalnızlığın beşere mahsus olmadığını hatırlatan Turan, “Doğduğumuz andan itibaren varlığımızı ortaya koymak ve varlığımızın öbürleri tarafından fark edilmesi, önemsenmesi için birçok davranış sergiliyoruz. Bir bebek ağlama davranışı ile var olduğunu, gereksinimleri olduğunu ve hayatının devamı için bu gereksinimlerin karşılanması gerektiğini bize söylüyor. Hem biyolojik hem duygusal gereksinimlerimizin karşılanması sonucu bu hayatta bir mana bulmaya ve emel oluşturmaya çalışıyoruz. Yani doğduğumuz andan itibaren etrafımızdaki bireylerle bir etkileşim ve irtibat içindeyiz ve hayatta varlığımızı devam ettirebilmek için ilgilere gereksinimimiz var. Vakit içerisinde etrafımızdaki şahıslarla kurduğumuz ilgiler ve model alma yoluyla, öğrenmeyle biz de münasebet kurmayı öğreniyor, toplumsal bir varlık olarak yaşantımıza devam ediyoruz. Bu noktada kendi hislerimizin ve paha yargılarımızın farkında olarak etrafımızdaki bireylerle sağlıklı bağlantılar kurmak, yalnızlık hissiyle baş edebilmemiz için bize değerli katkılar sunuyor.” formunda konuştu.
Gerçek dostluk münasebetinde araların bir kıymeti yok
Karşılıklı itimat duymanın, paha yargıları ve ferdî hassasiyetlere ehemmiyet vermenin, şahsî sonlara hürmet duyma ve sevgi dostluk bağının temelini oluşturduğunu tabir eden Turan, “İyi bir dostluk münasebetinde; kişinin kendisi için istediği hoş şeyleri karşısındaki kişi için de istiyor olması ve kendi hayatında olmasını istemediği olumsuz yaşantıları karşısındaki kişinin de yaşamasını istemiyor olması epey değerli bir yere sahiptir. Gerçek bir dostluk bağında aralıkların bir ehemmiyeti yoktur ve bizim toplumumuzda bahisle ilgili ‘iki elim kanda olsa gelirim’ kelamı vardır. Burada dostluğa verilen ehemmiyet ve paha vurgulanmakta, kişinin kendi gücü ve yetenekleri doğrultusunda dostunun bir gereksinimi olduğunda ona dayanak olabilmek için pek çok zorluğun üstesinden gelebileceği söz edilmektedir.” açıklamasını yaptı.
Karşılıklı hudutlu güzellik ve hudutlu fedakârlık kavramları önemli
Dostluk bağlantısının korunması ve sağlıklı bir formda devam edebilmesinde; karşılıklı itimat, sevgi, hürmet, hassasiyetlere değer ve bedel vermenin, ferdî hudutları koruma etmenin kıymetli mihenk taşlarını oluşturduğuna dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Fatma Turan, “Bu noktadan hareketle dostluk ilgisinde karşılıklı hudutlu uygunluk ve hudutlu fedakârlık kavramları da epeyce kıymetlidir. Hudutlu derken dostluk ismine karşımızda kişinin özel hayatına girmeden, onun muhtaçlıkları noktasında kendi yapabileceklerimizi maddi manevi olarak açık ve net bir halde söz ederek davranışlarımızı ortaya koymak değerlidir. ‘Senin için yapabileceğim bir şey var mı? Bu mevzuda sana nasıl yardımcı olabilirim?’ soruları çok kıymetlidir. Biz genelde dostluk kavramını yanlış anlayabiliyoruz. ‘Senin için her şeyi yaparım, senin her muhtaçlığını karşılarım.’ Hiçbirimiz tüm güce sahip değiliz, elimizde sihirli değnekler de yok. Her birimizin kendine ilişkin gerçekleri var, bu gerçeklerin farkında olarak münasebetlerimizi düzenlemek ve davranışlarımızı ortaya koymak durumundayız.” diye konuştu.
Dostluk ve arkadaşlık bağlantısı farklı
“Kişiler, farklı bakış açıları, kıymet yargıları, hassasiyetleri olan şahıslarla arkadaşlık kurabilirler.” diyen Turan, “Bununla birlikte dostluk bağlantılarında misal hislere, niyet yapılarına, hayat maksadına ve manasına sahip olmak, bedel yargıları ve hassasiyetlerinin misal olması epeyce değerli bir yere sahiptir. Dostluk münasebetinde kişi, kendiyle ilgili özel paylaşımlarda bulunabilmekte ve sıkıntılarının tahlili ismine yardım talebinde bulunabilmekte iken, arkadaşlık alakasında hudutlar daha barizdir.” dedi.
Kişi, kendisiyle ilgili farkındalıklarını artırdıkça daha sağlıklı bağlar kurabilir
‘Dostunu düşmanını bileceksin’ atasözünün gerçek hayatta uygulanabilir olup olmadığını da kıymetlendiren Turan, “Dost ya da düşman kavramlarından çok bu kelamı günlük ömürde şu halde davranışlarımıza yansıtabiliriz. Kişi ömür olayları içerisinde kendisiyle ilgili farkındalıklarını artırdıkça alaka içindeki hudutlarını da belirlemekte ve daha sağlıklı alakalar kurabilmektedir. Bu noktadan hareketle kişi kendisine hürmet duyulduğunu, kendisinin his, fikir, paha ve hassasiyetlerine değer verildiğini hissettiği, motivasyonunu yükselten bağlara ve şahıslara daha fazla emek verirken, tabir ettiğimiz özelliklere sahip olmayan alakalar ve bireylerden uzak durabilir.” açıklamasını yaptı.
Sanal arkadaşlıklar yerine gerçek dostluklar kurulmalı
Artan dijitalleşmenin dostluğun ve mutluluğun seyrine tesirleri konusunda, günlük yaşamımızda dijital ortamdan uzak kalmamızın mümkün görülmediğini aktaran Dr. Öğr. Üyesi Fatma Turan, “Bu ortamda şahıslar kendilerini olduklarından farklı ve kendi gerçeklerinden uzak bir halde gösterebilmektedirler. Karşımızdaki kişiyi gerçek tanıyabilmek ve kendimizi koruyabilmek ismine dijital ortamda epeyce dikkatli ve ihtimamlı hareket etmek durumundayız. Bilhassa sanal ortamda yeni tanıştığımız şahıslara karşı daha sonlu hareket etmemiz, kendimizle ilgili özel bilgileri ve görselleri paylaşmamamız epeyce değer arz etmektedir.” dedi.
Dijitalleşen dünyada dostluk bağlantısının daha da değer kazandığını vurgulayan Turan kelamlarını şöyle tamamladı:
“Mış üzere omurlardan çok nitekim hislerimizi hissedebilecek, gereksinimimiz olduğunda yanımızda olacağını bildiğimiz bireylerle ilgi kurmaya ihtimam göstermeli ve emeğimizi bu tarafta ortaya koymalıyız. Genel olarak bağlantılarımızda kusurlarımız olabilir ve bu çok olağan bir durumdur. Bununla birlikte münasebetlerdeki yanılgılarımızı fark edip, karşımızdaki şahısla bunları açık ve net bir formda konuşabilmek ve uzlaşmacı bir formda ortak nokta da buluşabilmek hem arkadaşlık hem de dostluk bağlantılarımızın daha sağlıklı bir biçimde devam edebilmesine değerli katkılarda bulunacaktır.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
