ABD’nin seçilmiş başkanı Donald Trump‘ın Danimarka’ya bağlı Grönland’ı almak için askeri güç kullanabileceğine dair sözlerine Almanya ve Fransa’dan tepki geldi.
Almanya Başbakanı Olaf Scholz “Sınırların dokunulmazlığı ilkesi, küçük ya da güçlü fark etmeksizin her ülke için geçerlidir” dedi.
Şansölye Scholz, Trump’ın açıklamalarını ‘anlaşılmaz’ olarak nitelendirerek hem Danimarka hem de Avrupa’nın Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) üyesi olduğunu hatırlattı. Scholz, Avrupa ülkelerinin NATO’nun Avrupa’nın savunmasında kilit bir rol oynadığını vurguladı.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot ise “Avrupa Birliği’nin, diğer ülkelerin egemen sınırlarına saldırmasına izin vermesi kesinlikle söz konusu olamaz” dedi.
Barrot katıldığı bir radyo programında, “ABD’nin Grönland’ı işgal edeceğine inanıyor muyum? Hayır. Ancak güçlünün hayatta kaldığı bir döneme girdik mi? Cevap evet” dedi.
Grönland’a askeri müdahale mesajı
Trump, Salı günü yaptığı açıklamada, Arktik adasının ulusal ve ekonomik güvenlik için ‘kritik’ olduğunu belirterek Grönland’ı satın alma arzusunu bir kez daha dile getirdi.
Trump bir muhabirin Grönland ve Panama Kanalı gibi bölgelerin kontrolünü ele geçirmek için askeri ya da ekonomik baskı kullanmayacağına dair “dünyaya güvence verip veremeyeceğini” sorması üzerine “Böyle bir taahhütte bulunmayacağım,” dedi.
Ancak Danimarka, uzun süredir müttefik olduğu ABD’ye Grönland’ın satılık olmadığını ve adanın sakinlerine ait olduğunu açıkça belirtti.
Grönland Başbakanı Múte Egede ise bağımsızlık arayışında olduğunu belirtmekle birlikte adanın satılık olmadığını yineledi. Egede, Çarşamba günü Kopenhag’da temaslarda bulunuyordu.
Grönland’ın kritik önemi
Grönland, Soğuk Savaş’tan bu yana bir ABD radar üssüne ev sahipliği yapıyor ve Washington için stratejik bir öneme sahip. Trump, adanın Çin ve Rus gemilerini takip etmek için ‘kritik’ olduğunu söyledi.
Grönland halkından Trump’a tepki
Grönlandlı siyasetçi Kuno Fencker, adanın “egemenlik ve kendi kaderini tayin hakkının tartışılmaz” olduğunu vurguladı. Fencker, ABD ile yapıcı bir diyalog ve karşılıklı faydaya dayalı bir ortaklığa açık olduklarını söyledi.
Ancak Fencker, Grönland halkının bağımsızlık hayallerine rağmen adanın yeni bir dış gücün kolonisi olmasını istemediğini belirtti.
Grönland’ın 57.000’lik nüfusu, geniş bir özerkliğe sahip olsa da ekonomisi büyük ölçüde Kopenhag’dan gelen sübvansiyonlara bağımlı. Ayrıca ada, bataryalar ve yüksek teknoloji cihazların üretiminde kritik öneme sahip nadir toprak elementleri açısından oldukça zengin.
Danimarka için tarihi bir kriz
Danimarka’nın uluslararası ilişkiler muhabiri Steffen Kretz, Grönland’daki halkın Trump’ın açıklamaları sonrası ‘şok’ olduğunu belirtti. Kretz, Danimarka hükümetinin Trump ile çatışmayı düşük tonda tutmaya çalıştığını ancak perde arkasında bunun modern tarihte Danimarka için en büyük uluslararası kriz olabileceğinin farkında olduklarını söyledi.
KAYNAK: Euronews
