Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair yasa teklifi, TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonunda kabul edildi. Teklif kapsamında Sosyal Sigortalar Kanunu, Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, İşsizlik Sigortası Kanunu ve Kamu İhale Kanunu’nda önemli düzenlemeler yapılacak. İşte detaylar:
Engellilerin Emeklilik İşlemleri
Teklifte, emeklilik haklarının düzenlenmesinde sigortacılık ilkelerine uygunluk ve norm birliği sağlanması hedefleniyor. Bu kapsamda, Ekim 2008’den önce sigortalı olan engelliler için daha önce vergi indirim belgesine göre yürütülen emeklilik işlemleri, artık çalışma gücü kaybı esas alınarak SGK tarafından yürütülecek.
Sağlık Hizmetleri ve Kişisel Verilerin İşlenmesi
Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’na, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda “Bilgi toplama, işleme ve paylaşma yetkisi” başlıklı yeni bir madde eklenecek. Bu düzenlemeyle:
– Kamu veya özel sağlık kuruluşlarına başvuran vatandaşların sağlık hizmeti gereği vermek zorunda oldukları kişisel veriler işlenebilecek.
– Sağlık hizmetlerinin planlanması, kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbi teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla Sağlık Bakanlığı, bu verileri alıp işleyebilecek.
– Kişisel sağlık verileri Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda belirtilen şartlar dışında başka bir amaçla aktarılamayacak.
Sağlık Bakanlığı, bu verilerin güvenliğini sağlamak için bir denetim sistemi kuracak. Sistem, verilerin kimler tarafından ve ne amaçla kullanıldığını kayıt altına alabilecek. Ayrıca, vatandaşların kendilerine ait verilere veya yetki verdikleri kişilerin verilere erişmesini sağlayacak bir mekanizma oluşturulacak.
Esnaf Ahilik Sandığı’nın Ertelenmesi
İşsizlik Sigortası Kanunu’nda yapılan değişiklikle, Esnaf Ahilik Sandığı’nın yürürlüğe giriş tarihi 1 Ocak 2028’e ertelendi. Daha önce bu tarih 31 Aralık 2024 olarak belirlenmişti.
Yurt Dışından Tıbbi Ürün Temini
Kamu İhale Kanunu’nda yapılan düzenleme ile, yurt içinde temin edilmesi mümkün olmayan beşeri tıbbi ürünler, Sağlık Bakanlığı’nın onayıyla SGK tarafından yurt dışından temin edilecek ve hastalara ulaştırılacak. Bu değişiklik, hastaların ihtiyaç duyduğu ilaçların erişiminde kolaylık sağlayacak.
Helal Akreditasyon ve Sağlık Personeli Takibi
Sağlık alanında çalışan personelin istihdam hareketleri ve bilgileri, kamu ve özel sektör kuruluşları tarafından Sağlık Bakanlığı’na bildirilmek zorunda olacak. Bakanlık, bu düzenlemelerle sağlık sektöründe standartları artırmayı ve personel hareketlerini etkin bir şekilde takip etmeyi hedefliyor.
Sağlık Verilerinin Güvenliği ve Yönetmelikler
Sağlık verilerinin işlenmesi ve güvenliğiyle ilgili detaylar Bakanlık tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenecek. Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun belirlediği ilkelere uygun olarak verilerin güvenliğinin sağlanması için gerekli tedbirler alınacak.
Aile hekimliğine ilişkin düzenlemeler
Aile Hekimliği Kanunu’nda yapılan değişiklikle, yabancılara sunulan hizmetler, mesai dışındaki tamamlayıcı tıp uygulamaları ve özel amaçlı raporlar hariç olmak üzere aile hekimliği hizmetleri ücretsiz olacak. Aile hekimliği hizmetleri, acil durumlar hariç, haftada en az 40 saat Bakanlıkça belirlenen çalışma saatleri içinde sunulacak.
Bakanlık tarafından belirlenen tarifelerden elde edilen gelirler, aile sağlığı merkezlerinin giderlerinde kullanılmak üzere il sağlık müdürlüklerinin döner sermaye hesaplarına yatırılacak. Gelirlerin nasıl harcanacağı ve dağıtılacağı Hazine ve Maliye Bakanlığı onayıyla belirlenecek.
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılan düzenlemelere göre:
– İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve doğum durumlarında verilecek ödeneklerin hesabında önceki 12 aya ait prime esas kazançlar dikkate alınacak.
– Ancak, son 12 ayda 180 günden az sigorta primi bildirilmiş olanların geçici iş göremezlik ödeneği, günlük prime esas kazanç alt sınırının 2 katını aşamayacak.
Bu düzenlemeler, 21 Aralık 2024’ten itibaren geçerli olacak şekilde yürürlüğe girecek.
Yabancı öğrencilerin genel sağlık sigortasından yararlanması
Yabancı uyruklu öğrenciler, kayıtlarının devam etmesi koşuluyla, eğitim-öğretim yılının başlangıcından itibaren 3 ay içinde başvuru yapmaları halinde genel sağlık sigortalısı olabilecek. Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı veya Uluslararası Öğrenciler Değerlendirme Kurulu tarafından burs verilen uluslararası öğrenciler ise bursluluk süreleri boyunca genel sağlık sigortalısı sayılacak. Bu öğrencilerin genel sağlık sigortası primleri, prime esas kazanç alt sınırının %4’ü olarak belirlenecek.
Klinik araştırmalara yönelik düzenleme
TBMM’de kabul edilen kanun teklifiyle, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile çeşitli kanunlarda düzenlemeler yapılacak. Sağlık Bakanlığı onaylı klinik araştırmalara katılan hastaların sosyal güvenlik ve sağlık hakları araştırma sürecinde korunacak. Ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi için katılım payı 20 TL olacak, sevkli hastalarda bu oran azaltılabilecek.
Sigorta prim teşvikinde özel sektör işverenleri için sağlanan 5 puanlık indirim 4 puan olarak uygulanacak. Yabancı uyruklu burslu öğrenciler, avukatlık stajyerleri ve hizmet öncesi eğitime alınanların sağlık sigortası prim ödeme süreleri belirlenecek.
Engellilerin emeklilik işlemleri çalışma gücü kaybına göre SGK tarafından yürütülecek. Ayrıca 2008 öncesi sigortalılar için mevcut düzenlemeler devam edecek. Polis ve askerlik eğitimi alan adayların yetim aylıkları kesilmeyecek, erkek çocuklara ikinci lisans ve yüksek lisans döneminde de aylık ödenebilecek. Engelliler için vergi indirimiyle emeklilik şartları yeniden düzenlenirken mevcut aylıkların ödenmesine devam edilecek.
Ziraat odalarının bildirim yükümlülükleri
Teklifle, tarımsal faaliyet yürüten sigortalıların başlangıç ve sonlandırma işlemlerinde ziraat odalarının geçmişte fiziki ortamda tutulan üye kayıtları nedeniyle yaşanan sorunların çözülmesi amaçlanıyor. Bu kapsamda, tarımsal faaliyet bildirimlerini belirtilen süre içinde yerine getirenlere idari para cezası uygulanmayacak, geçmişte uygulanan cezalar ise terkin edilecek, ancak ödenmiş tutarlar iade edilmeyecek.
Prim borçları silinecek
Ayrıca, 1 Ocak 2015 öncesine ait ödenmemiş GSS prim borçları ve bunlara bağlı gecikme cezaları tahsil edilmeyecek, ancak daha önce ödenen tutarlar geri ödenmeyecek. Kamu üniversitelerine ait sağlık hizmeti sunucularının 2024 yılı sözleşmelerinde götürü bedel ve tahakkuk arasındaki fark, bütçeden karşılanarak terkin edilecek.
İmalat sektöründe faaliyet gösteren iş yerlerine, belirli şartları sağlamaları durumunda SGK’ye ödenecek malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primlerinden 5 puanlık indirim uygulanacak. Bu teşvik, 31 Aralık 2026’ya kadar sürecek ve Cumhurbaşkanı tarafından 2027’ye kadar uzatılabilecek. Tüm düzenlemeler kanunun yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girecek.
ÇASMER’lere yönelik düzenlemeler
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’ndaki değişikliklerle, eğitim kurumu tanımı genişletilerek yetkilendirme ve denetim süreçleri düzenleniyor. Çalışan Sağlığı Merkezleri (ÇASMER), ekipman muayene kuruluşları ve “diğer sağlık personeli” kavramları tanımlanarak ÇASMER’lerin iş sağlığı ve güvenliği örgütlenmesindeki konumu netleştiriliyor. Amaç, özel sektörün hizmet vermediği bölgelerde profesyonel hizmetin kamu eliyle sağlanması.
10’dan az çalışanı bulunan az tehlikeli iş yerleri, kamu meslek kuruluşlarından destek alarak iş güvenliği uzmanı veya iş yeri hekimi olmadan iş sağlığı hizmetlerini yerine getirebilecek.
Acil durumlar, yangın, patlama, kimyasal sızıntı gibi tehlikelerde işveren önlem almazsa durum, iş yeri hekimi veya uzmanlar tarafından Bakanlığa ve temsilcilere bildirilecek. Bildirim yapmayan ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin yetkileri 6 ay, tekrarı halinde 1 yıl askıya alınacak. Ayrıca, 50’den az çalışanı olan az tehlikeli iş yerleri sağlık raporlarını aile hekimlerinden, kamu sağlık kuruluşlarından veya ÇASMER’lerden alabilecek.
Komisyondan geçen bu teklifin, Genel Kurul’da görüşülmesinin ardından yasalaşması bekleniyor.
