Birleşmiş Milletler Kadın Birimi (UN Women) Türkiye, 8 Mart 2026 Dünya Kadınlar Günü’nde tüm kadınlar ve kız çocukları için “Bizim haklarımız, bizim gücümüz” sloganıyla eşit haklar ve adil bir gelecek çağrısı yaptı.
UN Women Türkiye yayınladığı mesajında kız çocuklarının eğitime tam ve güvenli erişiminin sağlanması gerektiğini belirtti. UN Women, çocuk yaşta evliliklerin sona erdiği, kadınların çalışma yaşamına, toplumsal hayata, karar alma mekanizmalarına, liderliğe eşit katıldığı, siyaset ve adalette söz sahibi olduğu bir sistemin kurulması gerektiğini belirtti.
Aile içi şiddete karşı yasal düzenleme
BM Genel Sekreteri’nin “Tüm Kadınlar ve Kız Çocukları için Adalete Erişimin Güvence Altına Alınması ve Güçlendirilmesi” raporu, kadın haklarında ilerlemenin mümkün olduğunu ortaya koydu.
Paylaşılan bültende, ülkelerin yüzde 87’sinin aile içi şiddete karşı yasal düzenlemeleri hayata geçirmiş olduğu ve son on yılda 40’tan fazla ülke kadınlar ve kız çocukları için anayasal güvenceleri güçlendirdiği paylaşıldı.
Ancak yasaların tek başına yeterli olmadığı vurgusu yapılan açıklamada, “Damgalama, mağdur suçlama, korku ve toplumsal baskı gibi ayrımcı sosyal normlar, hayatta kalanların sesini susturuyor ve adalete erişimi engelliyor. Bu durum, kadın cinayetleri de dahil olmak üzere en ağır şiddet biçimlerinin cezasız kalmasına yol açıyor” denildi.
UN Women İcra Direktörü Sima Bahous 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’ne yönelik verdiği mesajda şu ifadeleri kullandı:
– “Kadınlar ve kız çocukları adalete erişemediğinde, ortaya çıkan zarar davaların çok ötesine geçiyor. Toplumsal güven sarsılıyor, kurumlar meşruiyetini yitiriyor ve hukukun üstünlüğü zayıflıyor. Nüfusun yarısını yüzüstü bırakan bir adalet sistemi, adaleti savunduğunu iddia edemez.”
UN Women Türkiye Ülke Direktörü Maryse Guimond ise Dünya Kadınlar Günü’ne yönelik olarak şunları söyledi:
– “Bu yıl odağımızı kadınlar ve kız çocuklarının temel insan haklarına ve adalete erişimine yöneltiyoruz. Kadınlar için adalete erişim yalnızca mahkemeye gidebilmek demek değildir. Haklarını bilmek ve bilgiye erişebilmek demektir. Hukuki yardım ve destek hizmetlerine engeller olmadan ulaşabilmek demektir.
– Haklar, kadınların ve kız çocuklarının güven içinde ve onurlu bir yaşam sürebilmesinin temelidir. Haklar hesap verebilirlik yaratır; kurumlar için açık sorumluluklar tanımlar. İşte bu nedenle kamu kurumları, yerel yönetimler, sivil toplum, özel sektör, gençler ve akademiyle birlikte çalışmak zorundayız. Birlikte daha güçlüyüz ve daha ileri gidebiliriz.”
Cinsel şiddette artış yüzde 87
Birleşmiş Milletler Kadın Birimi (UN Women) Türkiye verilerine göre, kadınlar ve kız çocukları dünya genelinde hala eşitsizlikler ve çok boyutlu şiddet riskleriyle karşı karşıya.
– Ülkelerin yüzde 54’ünde tecavüzün rızaya dayalı yasal tanımı hala bulunmuyor.
– Yüzde 44’ünde eşit işe eşit ücret ilkesini destekleyen bir yasa yok.
– Ülkelerin 4’te 3’ünde çocuk yaşta evliliğe hala izin veriliyor.
– Çatışma bölgelerinde ya da bu bölgelerin yakınında yaşayan 676 milyondan fazla kadın ve kız çocuğu bulunuyor ve çatışmaya bağlı cinsel şiddet son iki yılda yüzde 87 arttı.
– Ülkelerin yaklaşık yüzde 70’inde kadınlar adalete erişimde erkeklerden daha fazla engelle karşılaşmakta.
– Kadınlar, 2026 itibarıyla dünya genelinde erkeklerin sahip olduğu yasal hakların yalnızca yüzde 64’üne sahip. Bu durum, kadınları yaşamlarının her aşamasında ayrımcılığa, şiddete ve dışlanmaya açık hale getiriyor.
– Erkekler ve kadınlar arasındaki yasal eşitsizliklerin tamamen ortadan kaldırıldığı hiçbir ülke yok.
– Mevcut hızda ilerlenmesi halinde, kadınlar ile erkekler arasındaki yasal koruma açığının kapanması 286 yıl sürecek.
Her 10 dakikada bir kadın ölüyor
– Dünya genelinde her iki dakikada bir kadın, gebelikle ilgili önlenebilir nedenlerle hayatını kaybediyor.
– 259 milyon kadın modern doğum kontrol yöntemine erişemiyor.
– Her 3 kadından 1’i fiziksel veya cinsel şiddete maruz kalıyor.
– 2023’te her 10 dakikada bir kadın aile üyesi tarafından öldürüldü.
– Kadınlar tarım iş gücünün %42’sini oluşturuyor. Ancak kadınların %77’si ücretli istihdamın dışında.
Bir ayda 23 kadın cinayeti
Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu, şubat ayı Kadın Cinayetleri Raporu’nu açıkladı. Rapora göre Şubat ayında 23 kadın cinayeti işlendi. 29 kadının şüpheli şekilde ölü bulundu.
Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu İzmir Temsilcisi Tülin Osmanoğulları, 2025 yılından 2026 yılının Şubat ayına kadar 316 kadın erkek cinayetine kurban giderken yüzlerce kadın da ölü bulunduğunu söyledi.
Osmanoğulları, “11. Yargı Paketi kapsamında tahliye edilen hükümlülerin 5 kadın cinayeti işlediğini” ileri sürerek, cezasızlık politikalarını eleştirdi ve “Kadınlar gerçekten panik halindeler, korkuyorlar ve endişe içindeler” dedi.
Kadın olmanın zorlukları
Veri Pusulası’nın yeni araştırması, Türkiye’de toplumsal cinsiyet eşitliği algısını ve kadınların gündelik yaşamda karşılaştığı zorlukları verilerle ortaya koydu.
Araştırmaya göre 18–29 yaş arası kadınların yüzde 68’i yaşadıkları bölgede gece yalnız yürürken kendilerini güvende hissetmiyor.
“Eşitlik sağlanmalı”
İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu: Kadınların yalnızca hayatta kalmak için değil, eşit ve onurlu bir yaşam sürmek için mücadele etmek zorunda kalmadığı bir Türkiye istiyoruz.
CHP Kadın Kolları Genel Başkanı Asu Kaya: Kadını yoksulluğun değil, üretimin öznesi yapacağız. Kadın özgürleşirse toplum özgürleşir. Yaşasın eşit ve özgür yarınlar.
CHP Aile ve Sosyal Politikalar Kurulu Başkanı Aylin Nazlıaka: Kadınların güçlü olmadığı bir ekonomi ve bir demokrasi eksiktir, yarımdır, kabul edilemez.
DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit: Kadınların özgürlük ve eşitlik mücadelesi, demokratik bir toplumun inşasıdır.
MHP Grup Başkanvekili Filiz Kılıç: Kadının olmadığı bir siyaset, kadının elinin değmediği bir demokrasi ve gelecek eksiktir.
TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Başkanı Çiğdem Erdoğan: Kadınların önündeki engelleri kaldırmak için çalışacağız.
