Konut fiyatlarının bazı büyükşehirlerde 10 milyon TL’yi aşmasıyla birlikte bankalar yüksek bedelli kredi vermeyi durdurdu. Artan maliyetler ve daralan kredi imkânları, alıcıları ikinci el konutlara yöneltti. Yeni konut üretiminin yavaşlamasıyla birlikte satışların yüzde 70’i artık ikinci elden oluşuyor. Sektör temsilcileri, inşaatın canlanması ve konut ihtiyacının karşılanabilmesi için kentsel dönüşüm teşviklerinin artırılması ve finansmana erişimin kolaylaştırılması gerektiğini vurguluyor.
Konut sektöründeki bu gelişmeleri değerlendiren İnşaat Müteahhitleri Sanayicileri İş İnsanları Federasyonu (İMSİFED) Yönetim Kurulu Başkanı Şeref Demir, inşaat sektörünün bugüne kadar Türkiye ekonomisine önemli katkılar sunduğunu belirtti. Demir, yılın ilk çeyreğinde satışların geçen yıla kıyasla yüzde 20,1 artarak 336 bin adede yaklaşmasının sektör adına umut verici olduğunu söyledi.
Vatandaşların konut ihtiyacının karşılanması noktasında inşaat sektörünün biraz daha desteklenmesi gerektiğini belirten Demir, “Hem deprem kuşağında olmamız hem de konut ihtiyacından dolayı bu destek gerekiyor. Yeni konutların inşa edilmemesi de kira fiyatlarının yukarı çıkmasına neden oluyor. Bundan dolayı inşaat sektörünün desteklenmesi gerektiğini düşünmekteyiz” dedi.
Demir, geçen yılın sonuna doğru inşaat sektörü için uzun süredir devam eden durgunluk döneminden çıkış sinyallerini almaya başladıklarını vurgulayarak, şöyle konuştu:
“İlk çeyrekte konut kredisi kullanım oranlarında yüzde 50’ye yakın bir düşüş yaşanmış, satışların önemli bir kısmı peşin ve kişiye özel vadeli satış modelleri üzerinden gerçekleşmiştir. Öte yandan Marmara’da yaşanan 6,2 büyüklüğündeki deprem, başta riskli yapı stoku bulunan bölgeler olmak üzere kentsel dönüşüm ihtiyacını yeniden kamuoyunun ve karar vericilerin gündemine taşımıştır. Sektörümüzün beklentisi, yılın ikinci yarısında kentsel dönüşüm projelerine yönelik teşviklerin artırılması, faiz oranlarının kademeli olarak aşağı çekilmesi ve finansmana erişimin kolaylaştırılması yönündedir. Bu adımların atılması halinde, yılın ikinci yarısında da konut satışlarının yukarı yönlü trendinin devam etmesi mümkün olacaktır” dedi.
“Artışın önümüzdeki dönem devam edeceğini tahmin ediyoruz”
Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO) Gayrimenkul Acenteleri ve Benzeri Faaliyetleri 54. Komite Başkanı Özkan Aydemir de ocak-mart dönemindeki konut satışlarının son 13 yılın en yüksek ikinci satışı olduğunu belirtti.
Aydemir, vatandaşların oturum ya da gayrimenkul yatırımı için tekrar konuta yöneldiğini ifade ederek, “Ülkemizde her zaman son çeyrekte satış grafiklerinin daha da yukarı çıktığını görmekteyiz. Konutta 2025 yılında da Türkiye genelinde 1,5 milyona yakın belki biraz daha üzerinde satış göreceğiz. İlk üç aydaki artışın önümüzdeki dönemde devam edeceğini tahmin ediyoruz” diye konuştu.
“Bazı lokasyonlarda ev fiyatları 10 milyon lirayı geçti”
BDDK’nın aldığı karar doğrultusunda 10 milyon liranın üzerindeki eksper değerine bankaların konut kredisi vermediğini dile getiren Aydemir, büyükşehirlerde bazı lokasyonlarda ev fiyatlarının 10 milyon lirayı geçtiğini, ekspertiz değerlerindeki rakamların revize edilmesi halinde satışların daha da artacağını söyledi.
“İkinci el gayrimenkullerin satışı yüzde 70’e çıkmış durumda”
Aydemir, 5 yıl öncesine kadar konut satışlarında sıfır daire ile ikinci el dairelerin oranının aynı olduğuna dikkati çekerek, “Ülkemizde 2019’dan önce ikinci el ve birinci el konut satışları yüzde 50’ydi. Son yıllarda üretimin yavaşlaması, daire yapımının azalmasıyla birlikte ikinci el gayrimenkullerin satışı yüzde 70’e çıkmış durumda” ifadesini kullandı.
Vatandaşların büyük bir bölümünün konut ihtiyacının halen devam ettiğini vurgulayan Aydemir, şunları kaydetti:
“Ülkemizde yıllık olarak 600 bin yeni gayrimenkule ihtiyaç var. Bunun haricinde ülkemiz bir deprem kuşağında ve 2000 yılı öncesi konut stokumuz çok fazla. O yüzden ikisini baz aldığımızda yıllık olarak 1 milyonun üzerinde sıfır konuta ihtiyaç var. Son yıllarda 1+1, 2+1 daireler daha çok tercih edilmeye başlandı. Gayrimenkul ihtiyacının önümüzdeki 10 yıl içinde farklı bir noktaya geleceğini, büyük daire yapılarından küçük daire yapılarına geçileceğini öngörüyoruz. Küçük metrekareli dairelerin yapılmasının müteahhit firmalarının ve vatandaşların alım gücüne bir nebze kolaylık olacak” dedi.
