Marmara Depremi’nin 26. yıl dönümünde acılar hâlâ taptaze. 17 Ağustos 1999’da yaşanan büyük felakette hayatını kaybedenler, Sakarya, Kocaeli, Yalova ve İstanbul’da düzenlenen törenlerle anıldı.
Sakarya Büyükşehir Belediyesi tarafından 15 Temmuz Demokrasi Meydanı’nda düzenlenen anma programının ardından, 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin 26’ncı yıl dönümünde saat 03.02’de sela okundu.
Selanın ardından, protokol ve vatandaşlar vaiz eşliğinde dua etti.
15 Temmuz Demokrasi Meydanı’nda düzenlenen programda, ilahi dinletisi, dua ve Kur’an-ı Kerim tilavetinin ardından ilahi ve kaside dinletileri yapıldı.
Düzenlenen programa Sakarya Vali Yardımcısı Dr. İsmail Altan Demirayak, Sakarya Cumhuriyet Başsavcısı Hasan Uğurlu, Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar, AK Parti Sakarya Milletvekili Ertuğrul Kocacık, AK Parti Sakarya İl Başkanı Yunus Tever, İl Sağlık Müdürü Doç. Dr. Kayhan Özdemir, Sakarya Üniversitesi Rektörü Hamza Al, ilçe belediye başkanları, STK temsilcileri ve vatandaşlar katıldı.
Programda konuşan Vali Yardımcısı Demiray, anma etkinliği vesilesiyle deprem karşısında toplumda bir dayanışma anlayışı pekiştirmeyi ve bir afet bilinci oluşturmayı da amaçladıklarını ifade etti.
Türkiye’nin deprem fay hattı üzerinde olduğunu vurgulayan ve afet bilincinin oluşturulması gerektiğinin altını çizen Demiray, “Bu anma etkinliği vesilesiyle şunun altını kalın çizgilerle çiziyor ve vurguluyoruz ki: Deprem Türkiye’nin en önemli gündemi ve gerçekliğidir. Ve deprem karşısında toplumumuzda en üst düzeyde farkındalık, hassasiyet ve duyarlılık gösterilmesi büyük önem arz etmektedir. Zira ülkemiz coğrafyasının yüzde 92’si deprem fay hattının etkisi altındadır, ve Türkiye nüfusunun da yüzde 95’i deprem riski altındadır. Onun içindir ki toplum ve devlet düzeninde bir afet bilincini oluşturmak mecburiyetindeyiz.” diyerek deprem öncesi ve sonrasında alınması gereken tedbirlerin önemine vurgu yaptı.
Büyükşehir Belediye Başkanı Alemdar, gelecekte güven içerisinde yaşamak için tedbir alınması gerektiğini belirterek, “O günü hatırladıkça kaybettiğimiz canların hüznünü, yaralılarımızın o günkü acılarını ve insanımızın korku, endişe ve kaybolan psikolojisini hatırlıyoruz. Hep ifade ettik, aslında deprem ve afetler öldürmez, öldüren tedbirsizlik, dikkatsizlik ve boş vermekten kaynaklanır. Eğer biz geleceğe emin adımlarla yürümek, sağlam ve güvenli ortamlarda yaşamak istiyorsak tedbir almalıyız.” ifadelerini kullandı.
Zor zamanlarda yardımlaşmanın ve birlikteliğin önemli olduğuna vurgu yapan Alemdar, “O gün bir kez daha anladık ki, millet olmanın, devlet olmanın, güçlü olmanın çok kıymetli olduğunu ve bunun için de gelecekle ilgili daha güçlü, daha çok birliğe, beraberliğe ve kardeşliğe ihtiyaç duyduğumuzu hep ifade ediyoruz.” dedi.
Yeniden acılar yaşamamak için Sakarya’nın kentsel dönüşümü için çalışmaya devam ettiklerini ifade eden Alemdar, vatandaşları okullardan başlayarak sokak ve mahallelerde her türlü afetlere karşı bilinçlendirmeye devam ettiklerini aktardı.
Depremin acılarının hala taze olduğunu ve depremin herkesin hayatında silinmez izler bıraktığını belirten AK Parti Sakarya Milletvekili Kocacık ise, bir daha böyle felaketlerin yaşanmaması temennisinde bulunarak, “Devletimizin aldığı önlemler yetmez. Hepimize bu alanda çok çeşitli görevler düşüyor. Kıymetli hemşehrilerim, biz bu acıları bir daha yaşamak istemiyoruz. Rabbim 17 Ağustos ve 6 Şubat gibi felaketleri ülkemize ve aziz milletimize bir daha yaşatmasın.” dedi.
Protokol konuşmalarının ardından meydanda bulunan STK stantlarını gezen vatandaşlara helva ve ikramlarda bulunuldu.
Vatandaşlar ve çocuklar, alanda AFAD tarafından hazırlanan deprem simülasyona da girerek gönüllüler tarafından bilgilendirildi.
İstanbul
Marmara Caddesi’nde Avcılar Belediyesi ile Avcılar Kent Konseyi’nin düzenlediği programda Mahalle Afet Gönüllüleri Acil Müdahale Derneği (MAK) üyeleri ve protokol ellerinde meşalelerle deprem anıtına kadar yürüdü.
Avcılar Belediye Başkan Vekili Yüksel Can, burada yaptığı açıklamada, depremin üzerinden yıllar geçmesine rağmen acısını derinden yaşamaya devam ettiklerini söyledi.
“Toplum olarak doğal afetlerde yeniden toparlanıp ayağa kalkan bir milletiz.” diyen Can, şöyle devam etti:
“26 yıl önce yaşadığımız acı hatıralar bugün hala tazeliğini korurken, kaybettiğimiz komşularımızı, sevdiklerimizi hatırlamak ve onları anmak için bir araya geldik. 17 Ağustos 1999’da yaşanan Marmara Depremi hafızalarımızda derin izler bırakırken, deprem ülkesi olduğumuz gerçeğini bizlere hatırlattı. 1999’da hayatını kaybeden tüm halkımıza Allah’tan rahmet diliyorum. Umarım bir kez daha bu acıları yaşamayız.”
Konuşmaların ardından protokol üyeleri deprem anıtına karanfil bıraktı.
Kocaeli
Merkez üssü Gölcük olan depremde yaşamını yitirenler için Kavaklı sahilinde düzenlenen törende konuşan İçişleri Bakan Yardımcısı Münir Karaloğlu, Marmara Depremi’nin Türkiye’nin yaşadığı en büyük felaketlerden biri olduğunu ifade ederek, 17 Ağustos gecesinde hayatını kaybedenlerin acısını yüreklerinde taşıdıklarını belirtti.
Karaloğlu, 17 Ağustos Depremi’nde hem milletin hem de devletin hatalarını görüp dersler çıkardığını dile getirerek, deprem yaşandığında afet yönetiminin 4 ayrı bakanlıkla yönetildiğini hatırlattı.
Depremden çıkarılan dersler sonucu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde 2009 yılında Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının (AFAD) kurulduğunu hatırlatan Karaloğlu, Bütünleşik Afet Yönetim Sistemi’ne geçildiğini bildirdi.
Karaloğlu, afet yönetiminin yalnızca afet olduktan sonra yönetilen bir süreç olmadığını kaydederek, afete hazırlığın ve risk yönetiminin de önemine değindi.
Bütünleşik Afet Yönetimi’nde AFAD Başkanlığının önceliğinin riski yönetmek olduğuna dikkati çeken Karaloğlu, “Bugün bunu 17 Ağustos’a göre çok iyi yapıyoruz. İyi bir yerdeyiz. Tamam mıyız? Hayır. Eksiğimiz var. Daha gideceğimiz çok yol var. Şehirlerimizi, riskli alanlarımızı dönüştürmemiz gerekir. 2021’den sonra Türkiye’nin 81 ilinde İl Afet Risk Azaltma Planları (İRAP) var. Belirlenen risklerin hangi kurum tarafından çözüleceğinin ve ne kadar sürede çözeceğinin planları var. Yakın zamanda Kocaeli’de de İRAP yeniden gözden geçirildi.” ifadelerini kullandı.
Karaloğlu, Türkiye’nin artık sadece afet ortaya çıktıktan sonra krizi yöneten değil kriz öncesinde ve afet sonrasında can ve mal kaybını azaltacak bir yönetim sistemi benimsediğini kaydetti.
Türkiye’nin deprem konusunda yaptığı tüm iyileştirmelere rağmen, 6 Şubat depremlerinde yaşanan büyük yıkımın temel nedeninin, depremin büyüklüğü ve bölgenin coğrafi yapısı olduğunu söyleyen Karaloğlu, “Hedefimiz 100 bin arama kurtarma ekibi oluşturmak. Hem kamu kurumları hem sivil toplum eliyle bunun çoğunu hallettik. Türkiye, 6 Şubat depremlerinden sonra dünyanın en büyük iyileştirme faaliyetini gerçekleştiriyor. Sayın Cumhurbaşkanı’mız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde yıl sonunda 453 bin konut ve iş yerinin hak sahiplerine teslimini tamamlamış olacağız.” diye konuştu.
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Sevilay Tuncer, 17 Ağustos gecesi hayatını kaybedenleri rahmetle andığını belirtti.
Tuncer, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, 2012’de başlatılan deprem dönüşümüyle Türkiye’de riskli yapıların yenilendiğini hatırlatarak, 3,3 milyon konutun dönüşümünün tamamlandığını ve 12 milyon vatandaşa güvenli yapıların teslim edildiğini söyledi.
Afetlere hazırlığın bitmeyen bir süreç olduğunu vurgulayan Tuncer, 6 Şubat depremlerinde hayatını kaybedenleri anarak devletin tüm imkanlarının burada da seferber edildiğini hatırlattı.
Tuncer, devletin tüm kurumlarının afet yönetiminde aynı hedef doğrultusunda çalıştığını ifade ederek, bu uyumun afet öncesinde olduğu kadar afet sonrasında da önemli olduğunu kaydetti.
Afetlerin önlenemeyeceğini ama yıkımın önüne geçilebileceğini söyleyen Tuncer, “Depremler, seller, yangınlar, iklim değişikliğinin etkileri artık daha sık kapımızı çalıyor. İşte bu nedenle şehirlerimizi afete dirençli, iklim dostu, kimlikli ve yaşanabilir hale getirmek en büyük önceliğimizdir. Afet erken uyarı sistemleriyle donatılmış, millet bahçeleri ve toplanma alanlarıyla güvenliği sağlanmış şehirler olana dek durmayacağız.” ifadelerini kullandı.
Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, 26 yıl sonra aynı hüznü yüreklerinde taşıdıklarını belirterek, depremde hayatını kaybedenlere rahmet diledi.
Gölcük Belediye Başkanı Ali Yıldırım Sezer, yıkılan binaların tekrar inşa edilebileceğini ama kaybedilen canların geri gelmeyeceğini dile getirerek, Allah’tan bir daha o günleri yaşatmamasını temenni etti.
Konuşmaların ardından kursu başarıyla tamamlayan Gölcük Arama Kurtarma Derneği (GESOTİM) kursiyerlerine sertifikaları protokol üyelerince verildi.
Marmara Depremi’nde hayatını kaybedenler için Kur’an-ı Kerim okundu ve dua edildi.
Törene, Kocaeli Valisi İlhami Aktaş, AK Parti Kocaeli Milletvekili Veysal Tipioğlu, Gölcük Deniz Ana Üs ve Garnizon Komutanı Tuğamiral Yücel Korkut, Gölcük Kaymakamı Müfit Gültekin, İl Jandarma Komutanı Murat Bozkurt, siyasi parti temsilcileri, arama kurtarma ekipleri ve vatandaşlar katıldı.
Kavaklı Sahili’ndeki Deprem Anıtı önünde Marmara Depremi’nin 26’ncı yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen anma etkinliğinde, saatler felaketin yaşandığı 03.02’yi gösterdiğinde anıta çelenk konuldu.
Daha sonra saygı duruşunda bulunuldu, depremde yaşamını yitirenler için dua edildi.
Gölcük Belediye Başkanı Ali Yıldırım Sezer, gazetecilere, depremin üzerinden 26 yıl geçmesine rağmen acıların hala taze olduğunu söyledi.
Marmara Depremi’nin 6 Şubat depremlerinden en temel farkının 2009 yılında kurulan Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) olduğunu vurgulayan Sezer, bunun yanı sıra yüzlerce arama kurtarma ekibi kurulduğunu ifade etti.
Sezer, deprem sonrasında yürütülen çalışmalardan ziyade öncesinde alınması gereken tedbirlerin önemini vurgulayarak, “Kentsel dönüşüm kavramı Türkiye’nin gündemine girdi. Biz örneğin 2023 yılında meydana gelen 6 Şubat depremlerinden önce Gölcük merkezdeki kentsel dönüşüm çalışmalarına başlamıştık. Şu an önümüzdeki sene bu zamanlarda tamamen vatandaşlarımızın oturacağı noktaya gelecek.” diye konuştu.
Törene, Gölcük Kaymakamı Müfit Gültekin, Gölcük Deniz Ana Üs ve Garnizon Komutanı Tuğamiral Yücel Korkut, sivil toplum kuruluşları temsilcileri ve vatandaşlar katıldı.
Yalova
Yalova’daki program, 15 Temmuz Demokrasi ve Cumhuriyet Meydanı’nda toplanan kalabalığın sahildeki Deprem Anıtı’na kadar sessiz yürüyüşüyle başladı.
Vali Hülya Kaya ve il protokolünün katıldığı yürüyüş sonrası anma programı için kurumlar tarafından alana kurulan stantlar gezildi, Kuran-ı Kerim tilavetinin ardından hayatını kaybedenler için dualar okundu.
Saygı duruşunda bulunulması, İstiklal Marşı’nın okunmasının ardından depremde yapılan arama kurtarma çalışmalarının yer aldığı sinevizyon gösterisi izlendi.
Deprem sonrası çekilen fotoğrafların sergilendiği 03.02 ve 45 saniye adı verilen salonların gezilmesi ve anı defterinin imzalanmasının ardından Vali Kaya, protokol üyeleri ve vatandaşlar, deprem saati olan 03.02’de okunan dualara eşlik edip hayatını kaybedenlerin isimlerinin yazılı olduğu mermer blok anıtına karanfil bıraktı.
Programa, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Yalova Milletvekili Ahmet Büyükgümüş, Milletvekili Meliha Akyol, Garnizon Komutanı Tuğamiral Mehmet Tahir Göncüoğlu, Yalova Belediye Başkanı Mehmet Gürel, kurum müdürleri ve vatandaşlar katıldı.
Marmara Depremi’nin faturası
TBMM Deprem Riskinin Araştırılarak Deprem Yönetiminde Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi̇ Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonunun Temmuz 2010 tarihli raporuna göre, depremde 17 bin 480 kişi hayatını kaybetti, 43 bin 953 kişi yaralandı.
Yaklaşık 200 bin kişinin evsiz kaldığı, 66 bin 441 konut ve 10 bin 901 iş yerinin yıkıldığı depremden 16 milyona yakın kişi değişik düzeylerde etkilendi, 285 bin 211 konut ve 42 bin 902 iş yerinde hasar tespit edildi.
Depremde İstanbul’da 454 kişi yaşamını yitirirken Yalova, Düzce ve Gölcük’ten kentteki hastanelere getirilen yaralılardan hayatını kaybedenlerle bu sayı 981’e çıktı.
İstanbul’da 1880 kişinin yaralandığı depremde 41 bine yakın konut ve iş yerinde hasar oluştu, 18 bin 162 konut orta ve ağır şiddetteki hasar yüzünden oturulamaz hale geldi.
İstanbul’da depremden en çok zarar gören yer Avcılar oldu. İlçede 270 kişi hayatını kaybederken yüzlerce kişi de yaralandı.
AFAD’dan paylaşım
Başkanlığın Next Sosyal’deki hesabından yapılan paylaşımda, depremin 26’ncı yıl dönümü olduğu, üzerinden çeyrek asır geçse de acının hep taze olduğu belirtildi.
Afetlerin, dünyanın ve Türkiye’nin yadsınamaz bir gerçeği ve Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğuna dikkati çekilen paylaşımda, şu ifadelere yer verildi:
“Ülkemiz sahip olduğu tektonik, sismik, topografik ve iklimsel yapısı gereği doğa kaynaklı afetlerle sıklıkla karşı karşıya kalıyor. Depremleri engellemek mümkün değil, ancak deprem öncesinde yapılacak hazırlıklar ve deprem anında sergilenecek doğru davranışlar ile depremin olası zararlarını engellemek mümkün. 17 Ağustos Marmara Depremi başta olmak üzere afetlerde hayatını kaybeden vatandaşlarımıza bir kez daha Allah’tan rahmet, kederli ailelerine ve aziz milletimize başsağlığı dileriz. Sadece o günü değil, ülkemizin deprem gerçeğini de unutmayalım.”
