Türkiye’de profesyonel ligin kurulduğu 1959 ila 1970 yıllarında, 14 farklı ülkeden toplam 135 hakem görev yaptı.
Bu hakemler, 12 sezonda toplam 346 Süper Lig maçında düdük çaldı.
Süper Lig’in ilk yılında sadece final maçları yabancılara açıldı
Süper Lig’in ilk sezonunda takımlar iki grup halinde yarıştı ve grup liderleri, şampiyonluk için iki final maçına çıktı.
Grup maçlarının tamamı Türk hakemlerince yönetilirken, final müsabakaları için yurt dışından hakemler getirildi.
TFF, akabindeki 3 yılda toplamda 15 müsabaka için yabancı hakem atamasına başvurdu.
1962-1963 sezonundan itibaren yabancı hakeme rağbet arttı
Süper Lig’in ilk dört sezonunda toplam 17 maç yabancı hakemlere teslim edilirken, sadece 1962-1963 sezonunda bu sayı 44’e yükseldi.
1963-1964’te yurt dışından sadece 5 hakem getirilse de sonraki sezonlar adeta tsunamiye döndü.
1964-1965’te 36, 1965-1966’da 51, 1966-1967’de 62 ve 1967-1968’de 41 maçta yabancılar düdük çaldı.
1968-1969 yılında rekora imza atan TFF, 63 müsabakayı yerli hakemlere kapattı.
1969-1970 sezonunda 27’ye düşen yabancı hakemlerin yönettiği maç sayısı, 1970-1971 sezonuyla birlikte tamamen bitti ve Türk hakemlerine dönüş yapıldı.
SÜPER LİG’DE YABANCI HAKEMLER
SEZON MAÇ
1959 2
1959-60 11
1960-61 3
1961-62 1
1962-63 44
1963-64 5
1964-65 36
1965-66 51
1966-67 62
1967-68 41
1968-69 63
1969-70 27
En fazla ithalat Almanya’dan gerçekleşti
Yurt dışından getirilen hakemler içinde en fazla görev alanlar, 108 karşılaşmayla Almanlar oldu.
Almanya’yı 55 müsabakayla Avusturya ve 48 maçla İsviçre takip etti.
1959 ila 1970 yıllarında Süper Lig’de görev yapan yabancı hakemlerin, ülkelerine göre dağılımı ve maç sayıları şöyle:
ÜLKE HAKEM SAYISI MAÇ SAYISI
Almanya 35 108
Avusturya 19 55
İsviçre 15 48
Romanya 13 41
Bulgaristan 14 35
İtalya 11 20
Yunanistan 10 13
Yugoslavya 3 5
Çekoslovakya 3 5
Macaristan 4 5
Belçika 2 3
Fransa 2 3
İsrail 3 3
Arnavutluk 1 2
Tam 20 bin gün sonra yabancı hakem maç yönetecek
Süper Lig’de en son 24 Mayıs 1970’te yabancı hakem sahne aldı.
Ligin bitimine bir hafta kala Göztepe ile Ankara Demirspor arasında yapılan müsabakada düdük üfleyen Alman Gerd Henning, Türkiye’de maç yöneten en son yabancı hakemdi.
Süper Lig, bu maçtan tam 20 bin gün sonra yabancı hakemlere yeniden kapılarını açacak.
Sloven hakem Slavko Vincic, hafta başında oynanacak Galatasaray-Fenerbahçe derbisinde yaklaşık 55 sene sonra bir ilke imza atacak.
Galatasaray-Fenerbahçe derbisi 18’inci kez yabancıya emanet
Galatasaray ile Fenerbahçe arasında yapılan derbiler için daha önce 17 kez yurt dışından hakem getirildi.
1959’dan 1970’e kadar geçen 12 sezonda iki takım toplam 24 kez kozlarını paylaştı.
Bu maçların 7’sini Türk hakemler yönetirken, 17 müsabaka 9 farklı ülkeden hakemlere emanet edildi.
Her iki takımın 5’er galibiyet aldığı, Fenerbahçe’nin 18, Galatasaray’ın 14 gol attığı karşılaşmaların tarihleri ve hakemleri şöyle:
SEZON TARİH MAÇ HAKEM
1959 10.06.1959 G.Saray 1-0 F.Bahçe Markovic (Yugoslavya)
1959 14.06.1959 F.Bahçe 4-0 G.Saray Francesco Liverani (İtalya)
1959-60 13.04.1960 G.Saray 2-1 F.Bahçe Vilmos Hernadi (Macaristan)
1960-61 25.06.1961 G.Saray 2-1 F.Bahçe Yordan Tokov (Bulgaristan)
1962-63 24.04.1963 G.Saray 0-0 F.Bahçe Luciano Politano (İtalya)
1962-63 19.06.1963 F.Bahçe 1-1 G.Saray Luciano Politano (İtalya)
1963-64 01.12.1963 G.Saray 0-0 F.Bahçe Richard Kekely (Avusturya)
1964-65 03.01.1965 G.Saray 1-1 F.Bahçe Bruno De Marchi (İtalya)
1964-65 21.03.1965 F.Bahçe 1-1 G.Saray Octavian Costa (Romanya)
1965-66 05.12.1965 G.Saray 2-0 F.Bahçe Joseph Heimann (İsviçre)
1965-66 27.02.1966 F.Bahçe 0-0 G.Saray Helmut Köhler (Almanya)
1966-67 13.11.1966 F.Bahçe 0-2 G.Saray Johannes Malka (Almanya)
1966-67 02.04.1967 G.Saray 1-3 F.Bahçe Günther Baumgaertel (Almanya)
1967-68 03.03.1968 F.Bahçe 3-0 G.Saray Franz Wöhrer (Avusturya)
1968-69 17.11.1968 G.Saray 1-1 F.Bahçe Vaclav Davidek (Çekoslovakya)
1968-69 06.04.1969 F.Bahçe 1-0 G.Saray Gian Vacchini (İtalya)
1969-70 26.04.1970 F.Bahçe 1-0 G.Saray Alois Kessler (Avusturya)
